اخبار
عضویت در خبرنامه
تبلیغات
آزمایشات - هپاتیت B
- کلیات
تاریخ بروزرسانی: |
نویسنده: سید مهدی میری ابیانه
Hepatitis B Antigen Detection
مترادفها: HBV-Ags، HBsAg، HBeAg، HBcAg
خلاصه: HBV يك DNA ويروس با يك پوشش پروتئيني، آنتيژن سطحي (HBsAg) و يك محور مركزي (core) حاوي نوكلئوپروتئين (HBcAg) است. آنتيژن هپاتيت (HBeAg) Be يك پپتيد در گردش خون است كه از ژن core hepatitis B مشتق ميشود و سيگنالي براي تكثير فعال ويروس است. از HBeAg به عنوان ماركري براي آلايندگي (infectivity) بالاي ويروس استفاده مي شود. HBeAg در مراحل اوليه عفونت هپاتيت B ظاهر ميشود. آلايندگي بيمار مبتلا به HBV را ميتوان با HBeAg و HBsAg مورد ارزيابي قرار داد. پابرجا ماندن HBsAg به مدت بيشتر از 6 ماه نشانگر عفونت هپاتيت B مزمن است. براي ارزيابي هپاتيت حاد آزمايشات سرولوژيك از جهت HBsAg، anti-HBs، anti-HBs (IgM) و HAV(IgM) پيشنهاد ميشوند. HBsAg، anti-HBC، HBeAg و DNA ويروس هپاتيت B حتي قبل از بالا رفتن آنزيمهاي كبدي ظاهر ميشوند.
نمونه: سرم
ظرف: لوله درب قرمز
طريقه نگهداري: سرم بايد در عرض 3 ساعت از لخته جدا شده و در يخچال، يا به صورت منجمد نگهداري شود چرا كه HBeAg به گرما حساس است.
محدوده مرجع: منفي
كاربرد:
· تشخيص افتراقي، آلايندگي، و پيش آگهي عفونت هپاتيت B
· غربالگري اهداء كنندگان خون
· تشخيص افتراقي هپاتيت
· ارزيابي خطر در آسيب ديدگان needlestick در پرسنل بهداشتي درماني و راهنمايي جهت استفاده از ايميون گلوبولين هپاتيت B.
محدوديتها: نبودن آنتيژنها، آلايندگي با ناقل مزمن بودن هپاتيت B را رد نميكند. بيماراني كه جهت HBsAg منفي هستند ممكن است هنوز مبتلا به هپاتيت B حاد باشند. گاهي اوقات يك مرحله پنجره وجود دارد كه HBsAg منفي شده و بيمار هنوز آنتيبادي (anti- HBsAg) نساخته است. در چنين مواقعي anti-HBc (IgM) معمولاً مثبت بوده و بيمار بايد به عنوان آلودة بالقوه تحت درمان قرار گيرد تا هنگامي كه anti-HBs رديابي شود كه در آن زمان ايمني محتمل خواهد بود.
روش: EIA
اطلاعات تكميلي: انتقال هپاتيت B به صورت پارنترال (parenteral)، جنسي يا پريناتال صورت ميگيرد. دوره كمون بيماري 2 تا 6 ماه است. HBsAg را ميتوان 1 تا 7 هفته قبل از بالا رفتن آنزيمهاي كبدي يا ظاهر شدن علايم باليني رديابي كرد. 3 هفته پس از استقرار هپاتيت حاد، حدود 50% از بيماران هنوز HBsAg+ خواهند بود در حالي كه در هفته 17 فقط 10% مثبت باقي ميمانند. بهترين ماركرهاي در دسترس براي تعيين آلايندگي، HBsAg و HBeAg هستند. HBeAg در اكثريت زمان دوره عفونت هپاتيت B است. پابرجا ماندن HBeAg به مدت بيشتر از 10 هفته پيشنهاد كننده به وجود آمدن حالت ناقل مزمن و هپاتيت مزمن B است.
HBeAg يك محصول پروتئوليتيك HBcAg بوده و فقط در سرمهاي HBsAg+ يافت ميشود. در حاليت كه HBeAg مثبت است، بيماران خطر آلايندگي بالايي دارند. مواجهه با سرم يا مايعات بدني كه HBsAg و HBeAg آن مثبت است، خطر آلايندگي 3 تا 5 برابر مواقعي است كه فقط HBsAg مثبت باشد.
HBsAg زودهنگامترين انديكاتور عفونت حاد هپاتيت B بوده و بطور ثابت در ناقلين مزمن يافت ميشود. در ابداي عفونت، HBsAg، HBV DNA و DNA پليمراز همگي را ميتوان در سرم رديابي كرد. وجود HBsAg بدون IgM anti-HBs، پيشنهاد كنندة هپاتيت مزمن فعال يا حالت ناقل است. چنين حالتي پتانسيل هدايت به سمت آسيب جدي كبد و خطر هپاتوم دارد. حالت ناقل مزمن تا 10% موارد پس از عفونت هپاتيت B به وجود ميآيد.
سايت اينترنتي: www.cdc.gov/neidod/diseases/hepatitis/index/htm
www.cdc.gov/neidod/diseases/hepatitis/Slideset/ index/htm
Hepatitis B DNA Detection
مترادفها: HBV - DNA
خلاصه: هپاتيت ويروسي مزمن ممكن است ناشي از عفونت با HBV يا HCV باشد. عفونت ممكن است منجر به يك حالت ناقل طولاني مدت و بيماري كبدي مزمن خفيف تا شديد شود. دو هفته پس از عفونت با هپاتيت B، ميتوان مقدار زيادي از پروتئين ويروس (آنتيژن سطحي ويروس) را در سرم و پس از آن پاسخ آنتيبادي به پروتئين ويروس (anti-HBs) را رديابي كرد. آنتيباديهاي ضد HBV در اكثريت بيماران براي تمام عمر پابرجا ميمانند. بهرحال حدود 10% از عفونتهاي HBV منجر به يك حالت ناقل مزمن ميشود كه مشخصة آن فقدان anti-HBs است ولي anti-HBc و معمولاً HBsAg بر جا ميمانند. تشخيص اين گونه موارد بايد بارديابي HBV DNA در سرم يا بافت كبد تكميل شود.
نمونه: سرم يا پلاسما، بافت كبد
ظرف: لوله درب قرمز، ظرف استريل
طريقه نگهداري: سرم بايد در Cْ20- و بافتها در Cْ70- منجمد بمانند.
علل رد: در اين آزمايش از نمونههاي حاوي سديم آزايد نميتوان استفاده كرد.
محدوده مرجع: DNA ويروس HBV نبايد رديابي شود.
كاربرد:
· كمك به تشخيص HBV
· تعيين مرحله بيماري HBV
متدولوژي: از كاوش slot-blot DNA hybridization based يا آمپليفيكاسيون توسط PCR استفاده ميشود. اندازهگيري كمي HBV DNA هم جهت مونيتورينگ عفونت HBV در دسترس است.
اطلاعات تكميلي: كاوش پروب DNA، يك اندازهگيري مستقيم HBV در سرم يا پلاسما را امكانپذير ساخته و با تيترهاي آلايندگي (infectivity) ارتباط دارد. اطلاعات حاصله از اين آزمايش بايد همراه با تستهاي سرولوژيك و رديابي HBsAg مورد استفاده قرار گيرد. HBV DNA حساسترين ماركر براي عفونت جاري (ongoing) است. اندازهگيري كمي DNA ويروس ارزش پروگنوستيك داشته و از آن به عنوان پاسخي به درمان ضدويروسي استفاده ميشود. همزمان با پاك شدن عفونت از بدن، سطوح HBV DNA و HBsAg افت ميكند. در مراحل بعدي بيماري كه آمينوترانسفرازها طبيعي ميشوند، DNA ويروس با تكنيكهاي هيبريداسيون منفي ميشود ولي غالباً با PCR قابل رديابي خواهد بود. رديابي DNA نبايد جاي آزمايشات سرولوژيك را بگيرد.
سايت اينترنتي: www.cdc.gov/neidod/diseases/hepatitis/index/htm
www.cdc.gov/neidod/diseases/hepatitis/Slideset/ index/htm
Hepatitis B Serology
مترادفها: Anti-HBs، Anti-HBc، Anti-HBe
خلاصه: شروع و استقرار بيماري هپاتيت A ناگهاني است در حاليكه هپاتيت B تدريجي ميباشد. استقرار هپاتيت C حتي تدريجيتر بوده و تمايل دارد تا تحت باليني (subclinical) باشد. جهت تشخيص هپاتيت حاد، آنتيبادي IgM ضد HBc و HBsAg مفيد هستند. anti-HBe نيز در اوايل دوره نقاهت عفونت هپاتيت B ظاهر ميشود. HBeAg يك پپتيد در گردش است كه از ژن core hepatitis B مشتق شده و بيانگر تكثير ويروسي است. از HBeAg به عنوان ماركري براي آلايندگي (infectivity) بالاي سرم استفاده ميشود. آنتيبادي ضد HBe بيانگر كاهش آلايندگي است.
آنتيبادي ضونوكلئوكپسيد HBe يا core antigen (anti-HBc) در اوايل هپاتيت B حاد، در هپاتيت B برطرف شده و هپاتيت B مزمن ديده مي شود. آنتيبادي IgG اختصاصي براي HBV core protein ، ممكن است تست سرولوژيكي باشد كه سالها پس از عفونت ابتدايي با هپاتيت B مثبت باقي بماند.
anti-HBs پس از برطرف شدن هپاتيت B ظاهر ميشود و مسئول ايمني ميباشد. رديابي آنتيبادي ضد آنتيژن سطحي هپاتيت B در يك فرد واكسينه شده همراه با ايمني محافظت كننده خواهد بود.
نمونه: سرم
ظرف: لوله درب قرمز
طريقه نگهداري: جهت ارسال منجمد نماييد.
محدوده مرجع: منفي براي anti-HBe و anti-HBc؛ منفي براي anti-HBs در افراد واكسيناسيون نشده ولي در افرادي كه واكسيناسيون شدهاند ممكن است مثبت باشد.
كاربرد: تشخيص افتراقي سندرمهاي هپاتيت. تشخيص افتراقي، تعيين مرحله و پيشآگهي عفونت هپاتيت B. در هنگام استقرار علايم هپاتيت B حاد، anti-HBc IgM قابل رديابي شده و ممكن است تا يك سال پابرجا بماند. همراه با HBsAg، IgM anti-HBc جهت تأييد تشخيص هپاتيت B مورد استفاده قرار ميگيرد. anti-HBe و anti-HBc همراه با يكديگر مرحله نقاهت هپاتيت B بعد از ناپديد شدن HBsAg را تأييد ميكنند. گاهي اوقات در هپاتيت B مزمن ممكن است anti-HBc تا مدت نامحدودي پابرجا بماند. از سوي ديگر anti-HBc IgG معمولاً تا آخر عمر باقي ميماند.
از anti-HBc ممكن است در غربالگري اهداء كنندگان خون استفاده شود چرا كه در مرحله پنجره بعد از ناپديد شدن HBsAg و قبل از ظهور anti-HBs ميتوان آنرا رديابي كرد. همچنين anti-HBc براي جست و جوي عفونتهاي قبلي هپاتيت B استفاده ميشود چون واكسيناسيون عليه هپاتيت B سبب توليد آنتيبادي بر ضد HBsAg ميشود ولي آنتيبادي عليه core antigen ساخته نميشود.
محدوديتها: تا 50 درصد از افراد واكسينه شده عليه هپاتيت B ممكن است تا چهار هفته پس از واكسيناسيون، HBsAg سرم آنها بطور كاذب مثبت شود. فقدان anti-HBe ردكننده حالت ناقل مزمن يا آلايندگي نميباشد. وجود anti-HBs يك انديكاتور مطلق از برطرف شدن هپاتيت يا محافظت از عفونت در آينده نخواهد بود. از آنجايي كه ساب تايپهاي سرولوژيك گوناگوني از ويروس هپاتيت B وجود دارد، ممكن است (و گزارش شده) بيماري كه آنتيبادي ضد يك نوع آنتيژن سطحي دارد با ويروسي از ساب تايپ ديگر به صورت حاد آلوده شود. بنابراين يك بيمار ممكن است همزمان HBsAg و HBsAb داشته باشد.
متدولوژي: ELISA. آنتيباديهاي IgG و IgM ممكن است افتراق داده شوند.
اطلاعات تكميلي: شيوع هپاتيت B در بعضي مناطق دنيا ميتواند به 15 تا 20 درصد برسد. حدود 66 درصد از افراد آلوده شده با HBV بدون علامت هستند، مخصوصاً اگر فرد در اوايل زندگي آلوده شده باشد. حالت ناقل بدون علامت خطري براي پيشرفت به سمت سيروز واحتمال هپاتوم است.
در ابتداي عفونت هپاتيت B و قبل از بالا رفتن آنزيمهاي كبدي، HBV بدون آسيب رساندن به سلولهاي كبدي تكثير مييابد. در اين مرحله HBV DNA، HBsAg و HBeAg و anti-HBc قابل رديابي خواهند بود. سپس اين تحمل ايمني (immune tolerance) جاي خود را به پاسخ ميزبان و آسيب سلولهاي كبدي ميدهد. مدت زمان بين ناپديد شدن HBsAg و ظاهر شدن HBsAb غالباً "core window" ناميده ميشود. HBeAg معمولاً فقط هنگامي حضور دارد كه HBV DNA در گردش، يافت شود.
ظاهر شدن anti-HBe نشانگر كاهش خطر آلايندگي است. آنتيبادي ضد HBeAg ميتواند تا سالها باقي بماند ولي معمولاً زودتر از anti-HBs يا anti-HBc ناپديد ميشود. anti-HBs را معمولاً ميتوان چند هفته تا چند سال پس از ناپديد شدن HBsAg رديابي كرد و معمولاً پس از برطرف شدن عفونت حاد تا آخر عمر باقي ميماند.
سايت اينترنتي: www.cdc.gov/neidod/diseases/hepatitis/index/htm
تبلیغات