تاریخ بروزرسانی: |نویسنده: سید مهدی میری ابیانه

HIV-1/HIV-2 Serology

مترادف: HIV Ab

خلاصه: در حال حاضر تست‌هاي غربالگري براي آنتي‌بادي‌هاي HIV از روش ELISA كه در آن از محصولات آنتي‌ژن نوتركيبي استفاده شده است استفاده مي‌كنند. هم حساسيت و هم ويژگي اين تست‌ها بسيار بالا مي‌باشد ولي نتايج مثبت مي‌بايست با يك نمونه جديد تكرار شود و اگر بار دوم هم مثبت شد توسط وسترن بلات (Western blot) تاييد شود.

آمادگي بيمار: در بعضي شرايط احتياج به رضايت نامه كتبي بيمار يا قيم او وجود دارد.

نمونه: سرم يا پلاسما، در بعضي تست‌ها از بزاق يا ادرار استفاده مي‌شود.

ظرف: لوله درب قرمز يا لوله درب بنفش (EDTA)

نكات ويژه: احتياط‌هاي مربوط به خون و مايعات بدن مي‌بايست رعايت شود.

محدوده مرجع: منفي

كاربرد:

·        اثبات مواجهه با HIV-1&2

·        غربالگري خون و محصولات آن جهت انتقال خون

·        غربالگري عضو فرد اهداكننده پيوند

·        آزمايش بيماراني كه پرسنل بهداشتي درماني با آنها تماس از طريق سرسوزن(needlestick) داشته‌اند.

محدوديت‌ها: تست‌هاي غربالگري مثبت مي‌بايست توسط روش‌هاي اختصاصي‌تر تاييد شوند. واكنش‌هاي متقاطع در بعضي تست‌ها به علت هماهنگ‌نبودن آنتي‌ژن‌هاي تطابق بافتي به خصوص آنتي‌بادي‌هاي ضد HLA-DR4 مشاهده شده است. واكنش‌هاي متقاطع با ساير آنتي‌ژن‌هاي ويروسي نيز ديده شده‌است. اگر بيمار اخيراً واكسن آنفولانزا تزريق كرده باشد ممكن است در برابر آنتي‌ژن p24 واكنش داده و سبب مثبت كاذب در نتيجه ELISA شود. از آنجايي كه آنتي‌بادي‌هاي مادر از جفت عبور كرده، در نتيجه سرولوژي قادر نيست كه تعيين كند آيا فرزند به دنيا آمده از يك مادر HIV مثبت آلوده شده است يا خير. در نتيجه اين نوزادان مي‌بايست به روش‌هاي مولكولي يا كشت مورد ارزيابي قرار گيرند.

          در مراحل اوليه بيماري و قبل از اينكه آنتي‌بادي توليد شود (مرحله پنجره يا window phase)، سرولوژي HIV منفي خواهد بود و مي‌بايست جهت تشخيص از سنجش‌هاي اسيدنوكلئيك استفاده كرد.

متدولوژي: ELISA؛ وسترن بلات (western blot)، آنتي‌بادي فلورسانت غيرمستقيم (IFA).

اطلاعات تكميلي: ويروس نقص ايمني اكتسابي، رتروويروسي است كه عامل اتيولوژيك ايدز مي‌باشد. مشخصه عفونت حاد يك بيماري شبيه سرماخوردگي است يا حتي ممكن است بدون علامت باشد. بطور كلي به دنبال عفونت با ويروس، ويروس در غدد لنفاوي ناحيه‌اي به صورت موضعي تكثير پيدا كرده و اسيد نوكلئيك ويروس مي‌تواند در پلاسما يافت شود. حدود 17 روز پس از آلوده‌شدن، تكثير ويروس توسط تست آنتي‌ژن p24 يا PCR و حدود 23 روز پس از آلوده شدن، آنتي‌بادي ضد ويروس در سرم يا پلاسما مي‌تواند پيدا شود.

          نسل سوم سنجش الايزا كه در آن از پروتئين‌هاي env و gag ويروس HIV-1 و پروتئين‌هاي gag ويروس HIV-2 استفاده شده است، در حال حاضر استاندارد غربالگري بوده كه IgM، IgA و IgG ضد HIV را پيدا مي‌كند و مرحله پنجره را كوتاه‌تر كرده است با اين حال هنوز هم تاييد شدن توسط وسترن بلات مورد نياز مي‌باشد.

          در تست ترانسوداي مخاط دهاني oral mucosa transudate test (OMTT) يك تامپون پنبه‌اي بين گونه و لثه‌ها به مدت 5 دقيقه قرار داده شده و سپس توسط سيستم ميكروالايزاي (micro-ELISA) خاصي مورد بررسي قرار مي‌گيرد. البته در صورت مثبت شدن نياز به تاييد توسط وسترن بلات دارد.

سايت‌هاي اينترنتي:                                                     www.aidsinfo.nih.gov

www.apha.org/public-health/aids.htm

www.emedicine.com

HIV p24 Antigen Detection

مترادف: p24-Ag

خلاصه: پيداكردن آنتي‌ژن p24 ويروس نقص ايمني اكتسابي در سرم اهداكنندگان خون، زمان مورد نياز جهت پيداكردن آلودگي با HIV را تا 2 هفته پس از آلودگي اوليه كوتاه مي‌كند. استفاده از سطح پلاسمايي يا سرمي آنتي‌ژن p24 به عنوان ماركري براي پيشرفت ايدز هم كمك كننده است.

نمونه: سرم، پلاسما يا مايع مغزي نخاعي (CSF)

ظرف: لوله درب قرمز، لوله استريل CSF

نكات ويژه: در بعضي شرايط احتياج به رضايت نامه كتبي بيمار يا قيم او وجود دارد.

محدوده مرجع: منفي

كاربرد: تشخيص عفونت حاد اخير با HIV؛ ممكن است اهميت پروگنوستيك در ايدز داشته باشد.

محدوديت‌ها: اين تست جهت پيدا كردن عفونت HIV به اندازه كشت يا PCR حساس نمي‌باشد.

متدولوژي: EIA

اطلاعات تكميلي: آنتي‌ژن p24 يك پروتئين 24 كيلودالتوني است كه توسط ژن gag ويروس HIV توليد مي‌شود. از آنجايي كه اين آنتي‌ژن محصول ويروس و نه ميزبان است در نتيجه همزمان با عفونت اوليه ظاهر شده و سپس در طي مرحله نهفتگي ويروسي (latency) قابل يافت نمي‌باشد. به طور كلي ظهور مجدد آنتي‌ژن p24 در سرم نشانه پيشرفت باليني بيماري ايدز مي‌باشد. اندازه‌گيري آنتي‌ژن ممكن است در بررسي درمان هم مفيد باشد. پيدا شدن آنتي‌ژن p24 در سرم چند روزي قبل از مثبت شدن تست‌هاي سرولوژيك اتفاق مي‌افتد.

 اخيراً يك EIA جديد قادر است تا به طور همزمان آنتي‌ژن p24 و آنتي‌بادي HIV را به شكل سنجش مستقيم رديابي كند.

سايت‌هاي اينترنتي:                                  www.who.int/health-topics/hiv.htm