اخبار
عضویت در خبرنامه
تبلیغات
آزمایشات - آلفا فیتو پروتئین
- کلیات
Alpha1- Fetoprotein, Serum
مترادف: AFP
خلاصه: AFP در اختلالات كبدي كه موجب فعاليت رژنراتيو سلولهاي كبدي ميگردد و همچنين در كارسينوم هپاتوسلولار و در تومورهاي رژم سل غير سمينومي افزايش مييابد.
AFP سرم مادر (MSAFP) براي غربال قبل از تولد دو سري از اختلالات جنيني بكار ميرود كه عبارتند از:
□ افزايش MSAFP با نقايص لوله عصبي نقايص ديواره شكمي و ساير اختلالات همراه است.
□ كاهش MSAFP كه با اختلالات كروموزومي جنيني مانند تريزومي 21 (سندم داون) و تريزومي 18 (سندرم ادوارد) همراه ميباشد.
نمونه: سرم؛ بر روي مايع مغزي نخاعي (CSF) هم ميتوان انجام داد.
ظرف: لوله درب قرمز
زمان نمونهگيري: زمان مطلوب براي گرفتن نمونه سرم مادر جهت غربالگري قبل از تولد، هفته 18- 16 بارداري است. در صورت گرفتن نمونه قبل از هفته 15 بارداري حسايت AFP كاهش مييابد. يكي از دلايل مهم براي نتايج غير عادي تخمين اشتباه سن حاملگي است، بنابراين تاييد سن بارداري با روش سونوگرافي مفيد است.
طريقه نگهداري: بايد نمونه را داخل فريزر نگهدار نمود.
نكات ويژه: برنامههاي غربالگري سرم مادر معمولاً نياز به تاريخ تولد مادر، تاريخ دقيق اولين روز آخرين قاعدگي (LMP)، تعيين سن حاملگي با استفاده از سونوگرافي و معاينه باليني، تاريخ زايما، وزن و نژاد مادر و همچنين وضعيت ابتلا به ديابت دارد.
محدوده مرجع:
* تومور ماركر:
1- 0 ماه: مذكر: mg/dl 38/16 -6/0 ؛ مؤنث mg/dl 96/18- 6/0
12- 1 ماه: مذكر: mg/dl 3/28 -6/0 ؛ مؤنث mg/dl 77- 6/0
3- 1 سال: مذكر: mg/dl 9/7 -6/0 ؛ مؤنث mg/dl 1/11- 6/0
6- 4 سال: مذكر: mg/dl 6/5-6/0 ؛ مؤنث mg/dl 2/4- 6/0
12- 7 سال: مذكر: mg/dl 7/3 -6/0 ؛ مؤنث mg/dl 6/5- 6/0
18- 13 سال: مذكر: mg/dl 7/3 -6/0 ؛ مؤنث mg/dl 2/4- 6/0
بزرگسالان غير حامله: كمتر از mg/dl 15
زنان حامله در سه ماه سوم حاملگي كمتر مساوي mg/dl 500
* غربالگري قبل از تولد: نتايج را به صورت (Multiple of Median) MOM بيان ميكنند كه بطور مرسوم محدوده مرجع MOM 5/2- 5/0 را در نظر ميگيرند. نتايج MOM را با توجه به سن حاملگي، وزن مادر، ابتلاء يا عدم ابتلا به ديابت، نژاد و تعداد جنين تعديل نماييد.
كاربرد:
§ تومور ماركر: AFP براي رديابي و پايش درمان كارسينوم هپاتوسلولار كه در آن سطح سرمي AFP بطور بارزي افزايش مييابد مورد استفاده قرار گيرد. AFP بالاتر از ng/ml 1000 به عنوان يك فاكتور پيشآگهي منفي در بيماران مبتلا به كارسينوم هپاتوسلولار ميباشد. AFP همراه با hCG براي مرحلهبندي و پايش تومورهاي ژرم سل غيرسمينومي خصوصاً تومورهاي بيضه كاربرد دارد به اين ترتيب كه:
ـ در تومورهاي كيسه زرده (تومور سينوس اندودرم) AFP بالا و hCG طبيعي است.
ـ در كوريوكارسينوم، AFP طبيعي و hCG بالا است.
ـ در كارسينوم امبريونال هم AFP و هم hCG بالا هستند.
ـ در سمينوما، AFP طبيعي است ولي اگر تومورداراي اجزاء تروفوبلاستيك باشد، سطح hCG بالا ميباشد.
§ غربالگري قبل از تولد: برنامههاي غربالگري متعددي از اندازهگيري تست سهگانه AFP، hCG و استريول غير كونژوگه (uE3) در سرم مادر استفاده مينمايند. هنگامي كه غربالگري سرم مادر همراه با افزايش AFP باشد، توجه را به سوي امكان وجود نقص لوله عصبي، نقص ديواره شكمي و ساير اختلالات آناتوميك جلب مينمايد. اغلب پيگيري شامل سونوگرافي و سنجش ميزان AFP و استيل ـ كولين مايع آمنيوم ميباشد. هنگامي كه ميزان AFP سرم مادر كم باشد توجه را به سوي امكان وجود اختلالات كروموزومي مانند سندرم داون و تريزومي 18 جلب ميكند. در سندرم داون الگوي كلاسيك كاهش AFP، كاهش استريول غير كونژوگه و افزايش hCG وجود دارد (به جدول اطلاعات تكميلي مراجعه شود).
محدوديتها:سطح سرمي AFP در برخي موارد بيماري غير بدخيم كبدي مانند نكروز وسيع كبدي، هپاتيت و سيروز نيز بالا ميرود كه البته معمولاً اين افزايش كمتر از ng/ml150 است.
موارد مثبت كاذب و منفي كاذب نيز گزارش شده است. نتايج غير طبيعي برنامههاي غربالگري سرم مادر هرگز قاطع نميباشند و بايد توسط روشهاي اختصاصيتر پيگيري گردند. بدين منظور ميتوان از سونوگرافي سه بعدي، آمنيوسنتز، نمونهبرداري از پرزهاي كوريونيك (CVS) و كوردوسنتز و غيره استفاده نمود.
متدولوژي: ايمونواسي آنزيم (EIA)، راديوايمونواسي (RIA)، كاوش ايمونو ـ فلوتورسانس مونوكلونال و كاوش ايمونو كمي لومينيسنت.
اطلاعات تكميلي:
جدول تغييرات AFP، hCG و uE3 در سرم مادر با توجه به اختلالات جنين
|
uE3 |
hCG |
AFP |
|
|
|
Low |
Low |
|
Abortion, spontaneous or impending |
|
|
Very
Low |
|
Very
high |
Anencephaly |
|
|
|
|
High |
Atresia, esophagus, duodenum |
|
|
|
|
High |
Encephalocoele |
|
|
|
|
High |
Fetal blood contamination |
|
|
Low |
Low |
Low |
Fetal demise |
|
|
|
|
High |
Gastroschisis |
|
|
|
|
High |
Hemolytic disease of the newborn |
|
|
|
|
High |
Herpes viral fetal liver necrosis |
|
|
|
|
High |
Hydrocephalus |
|
|
Very
Low |
|
Undetecta
ble |
Molar gestation |
|
|
Low to
|
Very Low |
Low to
normal |
Molar gestation, partial |
|
|
|
Very high |
High |
Multiple gestation |
|
|
|
High |
High |
Mylomeningocoele |
|
|
|
|
High |
Omphalocoele |
|
|
|
|
|
Preeclampsia |
|
|
Very
Low |
High |
|
Sulfatase deficiency (fetal) |
|
|
|
|
High |
Trisomy 13 |
|
|
Very
Low |
Low |
Low |
Trisomy 18 |
|
|
Low |
High |
Low |
Trisomy 21 (Down syndrome)
|
|
تبلیغات